پاسخ سریع: برای برآورد وزن میلگرد فولادی، قطر اسمی را به میلی‌متر در نظر بگیرید. وزن تقریبی هر متر برابر است با مربع قطر تقسیم بر ۱۶۲. برای محاسبه دقیق‌تر نظری با چگالی ۷٬۸۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب، از ضریب ۰٫۰۰۶۱۶۵۴ استفاده کنید. وزن شاخه برابر وزن هر متر ضرب در طول واقعی آن است.
جدول اشتال میلگرد به خریدار کمک می‌کند پیش از سفارش، ارتباط قطر، سطح مقطع و وزن را ببیند. در این راهنمای راهبران پترو فولاد، داده‌ها برای برآورد خرید و کنترل اولیه بار ارائه شده‌اند. جدول‌های این صفحه مستقلاً از روابط هندسی محاسبه شده‌اند و تصویر یا رونویسی جدول کتاب اشتال نیستند.
جدول وزن نظری میلگرد از سایز ۶ تا ۴۰
در جدول زیر، قطر اسمی بر حسب میلی‌متر و سطح مقطع بر حسب میلی‌متر مربع است. ستون‌های ۶ و ۱۲ متری صرفاً طول‌های نمونه برای محاسبه‌اند؛ طول عرضه و موجودی هر سایز را هنگام استعلام مشخص کنید.
| قطر اسمی (mm) | سطح مقطع (mm²) | هر متر (kg/m) | شاخه ۶ متری (kg) | شاخه ۱۲ متری (kg) |
|---|---|---|---|---|
| ۶ | ۲۸٫۲۷ | ۰٫۲۲۲ | ۱٫۳۳ | ۲٫۶۶ |
| ۸ | ۵۰٫۲۷ | ۰٫۳۹۵ | ۲٫۳۷ | ۴٫۷۴ |
| ۱۰ | ۷۸٫۵۴ | ۰٫۶۱۷ | ۳٫۷۰ | ۷٫۴۰ |
| ۱۲ | ۱۱۳٫۱۰ | ۰٫۸۸۸ | ۵٫۳۳ | ۱۰٫۶۵ |
| ۱۴ | ۱۵۳٫۹۴ | ۱٫۲۰۸ | ۷٫۲۵ | ۱۴٫۵۰ |
| ۱۶ | ۲۰۱٫۰۶ | ۱٫۵۷۸ | ۹٫۴۷ | ۱۸٫۹۴ |
| ۱۸ | ۲۵۴٫۴۷ | ۱٫۹۹۸ | ۱۱٫۹۹ | ۲۳٫۹۷ |
| ۲۰ | ۳۱۴٫۱۶ | ۲٫۴۶۶ | ۱۴٫۸۰ | ۲۹٫۵۹ |
| ۲۲ | ۳۸۰٫۱۳ | ۲٫۹۸۴ | ۱۷٫۹۰ | ۳۵٫۸۱ |
| ۲۵ | ۴۹۰٫۸۷ | ۳٫۸۵۳ | ۲۳٫۱۲ | ۴۶٫۲۴ |
| ۲۸ | ۶۱۵٫۷۵ | ۴٫۸۳۴ | ۲۹٫۰۰ | ۵۸٫۰۰ |
| ۳۲ | ۸۰۴٫۲۵ | ۶٫۳۱۳ | ۳۷٫۸۸ | ۷۵٫۷۶ |
| ۳۶ | ۱٬۰۱۷٫۸۸ | ۷٫۹۹۰ | ۴۷٫۹۴ | ۹۵٫۸۸ |
| ۴۰ | ۱٬۲۵۶٫۶۴ | ۹٫۸۶۵ | ۵۹٫۱۹ | ۱۱۸٫۳۸ |
اعداد هر ستون از مقدار محاسباتی گردنشده به دست آمده‌اند؛ بنابراین ضرب مقدار نمایش‌داده‌شده «هر متر» ممکن است چند صدم کیلوگرم با ستون شاخه تفاوت داشته باشد. وزن واقعی بار و وزن‌های اسمی گرد‌شده کاتالوگ نیز الزاماً عین این اعداد نیستند.
فرمول محاسبه وزن و سطح مقطع میلگرد
اگر d قطر اسمی به میلی‌متر، L طول به متر و N تعداد شاخه باشد، روابط زیر برای برآورد نظری به کار می‌روند:
m (kg/m) = 0.0061653756 × d²
M (kg) = N × L × m
فرمول کوتاه d² ÷ 162 تقریب مناسبی برای محاسبه سریع است، اما با ضریب دقیق بالا کاملاً یکسان نیست. برای یک سفارش، یک مبنای محاسبه را در تمام ردیف‌ها نگه دارید و گردکردن را در پایان انجام دهید. برای محاسبات روزمره می‌توانید به ماشین‌حساب آهن پترو فولاد مراجعه کنید.
آیا جدول میلگرد ساده و آجدار متفاوت است؟
برای قطر اسمی و چگالی یکسان، مبنای نظری سطح مقطع و جرم واحد طول یکسان است. در میلگرد آجدار، قطر اسمی را نباید با یک اندازه‌گیری روی برجستگی آج یکی دانست. جرم واقعی، شکل آج، رواداری و خواص مکانیکی باید با استاندارد و مدارک همان محصول بررسی شوند.
گرد صنعتی نیز فقط با قطر شناخته نمی‌شود؛ گرید فولاد، وضعیت تحویل و تلرانس آن در سفارش اهمیت دارند. این صفحه برای فولاد با چگالی فرض‌شده تهیه شده و نباید بدون بررسی برای میلگرد کامپوزیتی یا آلیاژهای دیگر استفاده شود.
علائم جدول اشتال و خواص هندسی مقطع گرد
A سطح مقطع، I ممان دوم سطح حول محور مرکزی و W مدول مقطع الاستیک است. این‌ها مشخصات هندسی‌اند؛ هیچ‌کدام به‌تنهایی ظرفیت مجاز عضو یا مقاومت نهایی سازه را تعیین نمی‌کنند.
I (cm⁴) = π × d⁴ / 640000
W (cm³) = π × d³ / 32000
S (m² per metre) = π × d / 1000
| قطر (mm) | A (cm²) | I (cm⁴) | W (cm³) | سطح جانبی هر متر (m²) |
|---|---|---|---|---|
| ۱۰ | ۰٫۷۸۵ | ۰٫۰۴۹ | ۰٫۰۹۸ | ۰٫۰۳۱۴ |
| ۱۲ | ۱٫۱۳۱ | ۰٫۱۰۲ | ۰٫۱۷۰ | ۰٫۰۳۷۷ |
| ۱۶ | ۲٫۰۱۱ | ۰٫۳۲۲ | ۰٫۴۰۲ | ۰٫۰۵۰۳ |
| ۲۰ | ۳٫۱۴۲ | ۰٫۷۸۵ | ۰٫۷۸۵ | ۰٫۰۶۲۸ |
| ۲۵ | ۴٫۹۰۹ | ۱٫۹۱۷ | ۱٫۵۳۴ | ۰٫۰۷۸۵ |
| ۳۲ | ۸٫۰۴۲ | ۵٫۱۴۷ | ۳٫۲۱۷ | ۰٫۱۰۰۵ |
| ۴۰ | ۱۲٫۵۶۶ | ۱۲٫۵۶۶ | ۶٫۲۸۳ | ۰٫۱۲۵۷ |
| ۵۰ | ۱۹٫۶۳۵ | ۳۰٫۶۸۰ | ۱۲٫۲۷۲ | ۰٫۱۵۷۱ |
| ۶۰ | ۲۸٫۲۷۴ | ۶۳٫۶۱۷ | ۲۱٫۲۰۶ | ۰٫۱۸۸۵ |
| ۶۵ | ۳۳٫۱۸۳ | ۸۷٫۶۲۴ | ۲۶٫۹۶۱ | ۰٫۲۰۴۲ |
سطح جانبی این جدول مربوط به استوانه صاف است و سطح دو سر را شامل نمی‌شود. برای برآورد دقیق پوشش میلگرد آجدار، اثر هندسه آج باید جداگانه بررسی شود. همچنین ۱ cm² = ۱۰۰ mm²؛ مخلوط‌کردن این دو واحد خطای بزرگی در برداشت جدول ایجاد می‌کند.
مثال کاربردی برای برآورد سفارش
فرض کنید برای یک سفارش تأییدشده، ۴۰ شاخه میلگرد ۱۶ به طول ۱۲ متر نیاز دارید. با مبنای نظری این صفحه، وزن هر متر حدود ۱٫۵۷۸۳ کیلوگرم و وزن کل حدود ۷۵۷٫۶۰ کیلوگرم است. اگر کاتالوگ مبنای قرارداد، وزن هر متر را ۱٫۵۸ اعلام کند، همان سفارش با آن مبنا ۷۵۸٫۴۰ کیلوگرم برآورد می‌شود.
این اختلاف کوچک ناشی از مبنای گردکردن است. برای سفارش چند سایز، ابتدا وزن هر ردیف را جداگانه محاسبه کنید و بعد جمع بزنید. طول برش، خم، وصله و پرت باید از فهرست تأییدشده پروژه استخراج شوند؛ اضافه‌کردن یک درصد ثابت به همه پروژه‌ها روش دقیقی نیست.
چطور جدول را با بار تحویلی مقایسه کنیم؟
- سایز، گرید، کارخانه، شماره ذوب یا بندیل و تعداد شاخه‌ها را با سفارش تطبیق دهید.
- طول واقعی نمونه‌ها را ثبت کنید؛ محاسبه با فرض ۱۲ متر برای شاخه کوتاه‌تر نتیجه گمراه‌کننده می‌دهد.
- جرم خالص را از جرم همراه بسته‌بندی و متعلقات جدا کنید و وضعیت باسکول را در نظر بگیرید.
- برای نمونه همگن، وزن نمونه را بر طول آن تقسیم کنید و جرم واحد طول را به دست آورید.
- درصد اختلاف را محاسبه و با رواداری استاندارد، گواهی و شرایط قرارداد همان محصول مقایسه کنید.
اختلاف وزن به‌تنهایی اثبات‌کننده نامرغوب‌بودن یا تأیید کیفیت نیست. در صورت اختلاف قابل‌توجه، ابتدا طول، تعداد، روش توزین و مدارک بار را بررسی کنید. برای پذیرش فنی، آزمون‌ها و ضوابط مربوط به محصول نیز اهمیت دارند.
تغییر سایز یا تعداد میلگرد سازه صرفاً با برابرکردن سطح مقطع مجاز تلقی نمی‌شود. فاصله‌گذاری، مهاری، شکل‌پذیری، جزئیات اجرا و سایر کنترل‌های طراحی باید توسط طراح پروژه بررسی و تأیید شوند.
از جدول وزن تا استعلام قیمت میلگرد
برای مقایسه دو پیشنهاد فروش، ابتدا واحد قیمت را یکسان کنید: کیلوگرم، تن یا شاخه. سپس هزینه حمل، محل تحویل، مالیات و خدمات توافق‌شده را جداگانه ببینید. قیمت شاخه‌ای بدون اعلام طول و مبنای وزن، مقایسه دقیقی به دست نمی‌دهد.
در صفحه قیمت میلگرد پترو فولاد جدول نرخ‌ها را ببینید. برای استعلام، سایز، گرید، مقدار، طول و مقصد بار را به کارشناسان شرکت اعلام کنید. نمایش یک سایز در جدول آموزشی به معنی تأیید موجودی آن نیست.
پرسش‌های متداول
وزن شاخه ۱۲ متری میلگرد ۱۲ چقدر است؟
با مبنای نظری این مقاله حدود ۱۰٫۶۵ کیلوگرم است. در جدول‌هایی که جرم واحد طول را ۰٫۸۸۸ در نظر می‌گیرند، حاصل گرد‌شده ۱۰٫۶۶ کیلوگرم می‌شود.
وزن شاخه ۱۲ متری میلگرد ۱۶ چقدر است؟
محاسبه نظری با چگالی ۷٬۸۵۰ حدود ۱۸٫۹۴ کیلوگرم می‌دهد. اگر مبنا ۱٫۵۸ کیلوگرم بر متر باشد، وزن شاخه ۱۸٫۹۶ کیلوگرم است.
آیا میلگرد سبک‌تر همیشه مردود است؟
از روی وزن به‌تنهایی نمی‌توان حکم داد. ابتدا مبنای مقایسه، طول و روش توزین را بررسی کنید؛ سپس رواداری و سایر الزامات استاندارد و قرارداد را ملاک قرار دهید.
آیا جدول وزن برای محاسبه تعداد میلگرد ساختمان کافی است؟
خیر. تعداد و آرایش میلگرد از طراحی و نقشه‌های مصوب به دست می‌آید. جدول وزن، مقدار مشخص‌شده در آن مدارک را به جرم تقریبی تبدیل می‌کند.
مبنای داده‌ها و مطالعه بیشتر
جدول‌های این صفحه با روابط هندسی مقطع گرد و چگالی فرض‌شده محاسبه شده‌اند. برای مقایسه با نمونه مقادیر اسمی تولیدکننده، جدول فنی میلگرد شرکت Sidenor قابل مراجعه است؛ رواداری آن محصول را نباید به همه میلگردهای بازار تعمیم داد.
برای ادامه مطالعه: راهنمای خواندن جدول اشتال تیرآهن، برآورد مقدار فولاد از فهرست نقشه و مجله و دانشنامه پترو فولاد.
